Wynajem tureckiego domu wakacyjnego może z łatwością pokryć koszty jego utrzymania, jednak dochód z najmu wiąże się z obowiązkami podatkowymi w dwóch państwach, co często zaskakuje wielu duńskich właścicieli. Nie ma tu możliwości wyboru między opodatkowaniem w Turcji a w Danii. Deklarację należy złożyć w obu krajach. Dobra wiadomość jest taka, że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania między Danią a Turcją gwarantuje, że ten sam dochód nie zostanie faktycznie opodatkowany dwukrotnie. W tym poradniku wyjaśniamy, które państwo ma prawo do podatku, jak obliczyć należność w Turcji, jak zgłosić dochód do duńskiego urzędu skarbowego (SKAT) oraz jaki harmonogram roczny pozwoli zachować pełną zgodność z przepisami.
Który kraj co opodatkowuje
Podstawową zasadą jest artykuł 6 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Danią a Turcją, podpisanej w 1991 roku i obowiązującej od 1993 roku. Dochód z majątku nieruchomego podlega opodatkowaniu w państwie, w którym nieruchomość jest położona. Skoro apartament znajduje się w Turcji, Turcja posiada pierwsze i nadrzędne prawo do opodatkowania czynszu z najmu.
Nie zwalnia to jednak z obowiązków wobec Danii. Jako duński rezydent podatkowy podlegasz opodatkowaniu od swoich globalnych dochodów, dlatego masz obowiązek zgłosić turecki dochód z najmu do urzędu SKAT. Dania stosuje wówczas metodę zaliczenia (credit method) na mocy ligningslov § 33: pomniejsza należny duński podatek o kwotę podatku rzeczywiście zapłaconego w Turcji od tego samego dochodu. Wysokość zaliczenia nie może przekroczyć kwoty duńskiego podatku przypadającego na dochód z Turcji, co w praktyce skutecznie zapobiega podwójnemu opodatkowaniu. Kolejność jest niezmienna: najpierw podatek pobiera Turcja, a następnie Dania dokonuje odliczenia.
Obliczanie podatku w Turcji
W świetle tureckiego prawa posiadasz status podatnika o ograniczonym obowiązku podatkowym (limited taxpayer) — płacisz podatek wyłącznie od dochodów uzyskanych na terytorium Turcji. Podatek od dochodu z najmu oblicza się w następujący sposób:
- Punktem wyjścia jest roczny czynsz brutto, przeliczony na liry tureckie według kursu Banku Centralnego z dnia otrzymania każdej płatności.
- Odliczenie kwoty wolnej dla lokali mieszkalnych. Dla dochodów uzyskanych w 2026 roku zwolnienie z tytułu najmu lokalu mieszkalnego wynosi 58 000 TRY rocznie. W przypadku posiadania więcej niż jednej prywatnie wynajmowanej nieruchomości zwolnienie to stosuje się jednorazowo do łącznego dochodu z najmu lokali mieszkalnych, a nie osobno dla każdego lokalu. Zwolnienie to nie przysługuje w odniesieniu do lokali komercyjnych.
- Zastosowanie kosztów uzyskania przychodów. Najprostszą opcją jest metoda ryczałtowa (götürü gider: ryczałt w wysokości 15% czynszu brutto), która nie wymaga dokumentowania wydatków. Warto pamiętać, że stawka wynosi 15%, a nie wyższe wartości podawane w starszych publikacjach. Alternatywnie można wybrać metodę kosztów rzeczywistych, która pozwala odliczyć udokumentowane wydatki — naprawy, ubezpieczenie, opłaty za zarządzanie, odsetki od kredytu hipotecznego oraz amortyzację — jeżeli realne koszty przekraczają 15%. Wybór metody ryczałtowej wiąże podatnika na okres dwóch kolejnych lat.
- Zastosowanie progresywnej skali podatkowej, której stawki zaczynają się od 15% i rosną stopniowo do 40% dla najwyższych dochodów.
W przypadku standardowego apartamentu wakacyjnego należącego do duńskiego właściciela kwota wolna w połączeniu z 15-procentowym odliczeniem ryczałtowym zazwyczaj pozostawia niewielką podstawę opodatkowania, przez co finalny podatek w Turcji jest często niższy niż zakładano. Krótki przykład: uzyskując 240 000 TRY rocznego czynszu z najmu lokalu mieszkalnego, najpierw odejmuje się 58 000 TRY kwoty wolnej, a od kwoty brutto odlicza się 15% ryczałtu kosztów, co pozostawia relatywnie niską podstawę opodatkowania w lirach, opodatkowaną przeważnie według najniższej stawki 15%.
Dwa istotne zastrzeżenia. Po pierwsze, zwolnienie dotyczy wyłącznie najmu na cele mieszkaniowe — dochody z lokali komercyjnych podlegają opodatkowaniu od pierwszej liry. Po drugie, krótkoterminowy najem wakacyjny może podlegać odrębnym regulacjom oraz dodatkowym wymogom licencyjnym i podatkowym, dlatego należy dokładnie sprawdzić formalności przed wystawieniem oferty na portalach rezerwacyjnych.
Rozliczenie przed duńskim urzędem skarbowym (SKAT)
To właśnie w Danii właściciele najczęściej popełniają błędy, wychodząc z błędnego założenia, że złożenie deklaracji w Turcji kończy całą procedurę. Tak nie jest.
- Należy zadeklarować dochód z najmu w SKAT. Zagraniczne przychody z najmu muszą zostać uwzględnione w rocznym rozliczeniu podatkowym w Danii (TastSelv). Sam fakt zapłacenia podatku w Turcji nie zwalnia z tego obowiązku.
- Należy wystąpić o zaliczenie podatku zapłaconego w Turcji na mocy ligningslov § 33, co pozwala uniknąć podwójnego opodatkowania.
- Wymagane jest zgłoszenie posiadania zagranicznej nieruchomości zgodnie z skattekontrolloven § 8 P. Jest to odrębny obowiązek od deklarowania dochodów i dotyczy nieruchomości bez względu na to, czy jest ona wynajmowana.
- Może mieć zastosowanie podatek od wartości nieruchomości (ejendomsværdiskat). Jeżeli korzystasz z tureckiej nieruchomości prywatnie w dowolnym momencie w ciągu roku, może zostać naliczony duński podatek od wartości nieruchomości. Ponieważ nieruchomości w Turcji nie posiadają duńskiej wyceny urzędowej, wartość rynkową ustala się samodzielnie w oparciu o zatwierdzony wskaźnik.
Nie należy zakładać, że dochody uzyskane w Turcji pozostaną niewidoczne dla duńskich organów. Dania i Turcja prowadzą automatyczną wymianę informacji podatkowych, co oznacza, że SKAT może uzyskać dane o dochodach i majątku w Turcji niezależnie od podatnika. Samodzielne, terminowe złożenie poprawnej deklaracji jest znacznie korzystniejsze niż późniejsza korekta wymiaru podatku z urzędu.
Praktyczny kalendarz roczny podatnika
- Przed rozpoczęciem pierwszego sezonu najmu: Uzyskaj turecki numer identyfikacji podatkowej (vergi kimlik numarası). Jest on niezbędny do rozliczenia w Turcji, a załatwienie go przed przyjęciem pierwszych gości pozwala uniknąć pośpiechu przed upływem terminu. Warto rozważyć zatrudnienie miejscowego licencjonowanego księgowego (mali müşavir), który sporządzi turecką deklarację.
- W ciągu całego roku: Prowadź ewidencję każdej otrzymanej płatności wraz z kursem Banku Centralnego z danego dnia. Zbieraj faktury i rachunki, jeśli planujesz rozliczać się metodą kosztów rzeczywistych.
- 1–31 marca: Złóż roczną deklarację podatku dochodowego w Turcji za pośrednictwem portalu internetowego GİB za poprzedni rok kalendarzowy.
- Koniec marca i koniec lipca: Zapłać turecki podatek w dwóch równych ratach.
- Okres rozliczeniowy w Danii (wiosna): Zgłoś turecki dochód z najmu i złóż wniosek o zaliczenie na mocy § 33 w systemie TastSelv, potwierdź zgłoszenie nieruchomości zgodnie z skattekontrolloven § 8 P i ureguluj ewentualny ejendomsværdiskat.
Zachowanie właściwej kolejności składania deklaracji oraz rzetelna ewidencja przeliczana na liry sprawiają, że obowiązki w obu krajach stają się przewidywalną formalnością, a nie źródłem kar skarbowych. W przypadku znacznych kwot wynajęcie tureckiego księgowego oraz duńskiego biegłego rewidenta (revisor) specjalizującego się w nieruchomościach zagranicznych szybko przyniesie wymierne korzyści.
